۱۷آوریل ۲۰۲۵ - بزرگسالان زیر ۵۰ سال بیش از دو برابر در معرض خطر سکته مغزی ناشی از میگرن یا سایر عوامل خطر غیرسنتی سکته مغزی در مقایسه با عوامل خطر سنتی مانند فشار خون بالا هستند. این یافته ‌ها بر اساس تحقیقی است که امروز در مجله‌ ی علمی Stroke، وابسته به انجمن سکته مغزی آمریکا و بخشی از انجمن قلب آمریکا منتشر شده است.

تحقیقات پیشین نشان داده است که نرخ سکته‌ ی مغزی ایسکمیک (ناشی از لخته) در بزرگسالان ۱۸تا ۴۹ساله در حال افزایش است. این روند با افزایش سکته‌ های مغزی کریپتوژنیک (سکته ‌هایی با علت نامشخص) در افرادی که فاقد عوامل خطر سنتی مانند فشار خون بالا، سیگار کشیدن، چاقی، کلسترول بالا و دیابت نوع ۲هستند، همراه شده است.

دکتر جوکا پوتالا، نویسنده ارشد این مطالعه، رئیس واحد سکته مغزی در مرکز عصبی بیمارستان دانشگاه هلسینکی در فنلاند، گفت:" تا نیمی از سکته ‌های مغزی ایسکمیک در بزرگسالان جوان ‌تر، علل ناشناخته ‌ای دارند و در زنان شایع ‌تر هستند. برای پیشگیری مؤثر، ارزیابی دقیق و روتین عوامل خطر سنتی و غیرسنتی در افراد جوان بسیار مهم است. ما همچنین باید افراد را پس از سکته مغزی به دقت غربالگری کنیم تا از سکته‌ های بعدی جلوگیری کنیم."

محققان داده‌های بیش از ۱۰۰۰بزرگسال ۱۸تا ۴۹ساله در اروپا را با میانگین سنی ۴۱سال تجزیه و تحلیل کردند. نیمی از شرکت ‌کنندگان سکته مغزی ایسکمیک کریپتوژنیک را تجربه کرده بودند، در حالی که نیمی دیگر سابقه سکته مغزی نداشتند. محققان در این مطالعه ارتباط ۱۲عامل خطر سنتی، ۱۰عامل خطر غیرسنتی و پنج عامل خطر خاص زنان (مانند دیابت بارداری یا عوارض بارداری) را بررسی کردند. محققان همچنین شرکت ‌کنندگانی را که دارای نقص قلبی باز ماندن سوراخ بیضی شکل( PFO[1])، بودند، از نزدیک بررسی کردند. PFO معمولاً بی ‌ضرر است، اما مشخص شده است که احتمال سکته مغزی را افزایش می ‌دهد. هدف این مطالعه تعیین این موضوع بود که کدام عوامل خطر بیشترین سهم را در سکته‌ های مغزی بدون دلیل دارند.

این تجزیه و تحلیل نشان داد:

•  عوامل خطر سنتی در مردان و زنانی که PFO ندارند، ارتباط قوی ‌تری با سکته مغزی دارد.

•  در مقابل، عوامل خطر غیرسنتی، مانند لخته شدن خون در رگ ‌ها، میگرن همراه با اورا(نشانه هایی قبل از شروع سردرد)، بیماری مزمن کلیه، بیماری مزمن کبد یا سرطان، ارتباط قوی تری با سکته مغزی در بین شرکت ‌کنندگان دارای PFO داشتند.

•  در افراد بدون PFO، هر عامل خطر سنتی اضافی، خطر سکته مغزی را 41 درصدافزایش می‌ داد، در حالی که هر عامل خطر غیرسنتی، خطر سکته مغزی را 70 درصدافزایش می ‌داد.

•  عوامل خطر مرتبط با زنان نیز، مستقل از عوامل خطر سنتی و غیرسنتی، خطر سکته مغزی را ۷۰ درصدافزایش می‌ دادند.

•  در بین شرکت ‌کنندگان دارای PFO، هر عامل خطر سنتی، خطر سکته مغزی را ۱۸درصدافزایش می‌داد. با این حال، پس از در نظر گرفتن عوامل جمعیت ‌شناختی فردی، مانند سن، جنس و سطح تحصیلات، عوامل خطر غیرسنتی، احتمال سکته مغزی ایسکمیک را بیش از دو برابر افزایش می ‌دادند.

محققان همچنین خطر منتسب به جمعیت مورد مطالعه را تجزیه و تحلیل کردند (تعیین اینکه اگر یک عامل خطر خاص حذف شود، چگونه یک بیماری تحت تأثیر قرار می‌ گیرد). برای محاسبه خطر منتسب به جمعیت، محققان هر عامل خطر و سهم آنها در افزایش خطر را جداگانه تجزیه و تحلیل کرده و دریافتند:

•  برای سکته ‌های مغزی در افراد بدونPFO ، عوامل خطر سنتی حدود 65 درصدموارد، عوامل خطر غیرسنتی 27 درصدو عوامل خطر خاص زنان تقریباً 19 درصد موارد را تشکیل می ‌دهند.

•  در مقابل، برای سکته ‌های مغزی مرتبط با PFO، عوامل خطر سنتی حدود ۳۴ درصد، عوامل خطر غیرسنتی ۴۹ درصدو عوامل خطر خاص زنان حدود ۲۲ درصدرا تشکیل می ‌دهند.

•  نکته قابل توجه این است که میگرن همراه با اورا، یک عامل خطر غیرسنتی پیشرو مرتبط با سکته‌های مغزی با منشا ناشناخته بود، با خطر منتسب به جمعیت حدود ۴۶درصدبرای سکته‌ های مغزی در بین افراد دارای PFO و حدود ۲۳ درصدبرای افراد بدون PFO، که نشان دهنده خطر بالاتر برای افراد دارایPFO  است.

دکتر پوتالا گفت: «ما از نقش عوامل خطر غیرسنتی، به ویژه سردردهای میگرنی، که به نظر می ‌رسد یکی از عوامل خطر اصلی در ایجاد سکته مغزی در بزرگسالان جوان ‌تر است، شگفت ‌زده شدیم. نتایج ما باید جامعه متخصصان سلامت را آگاه کند تا رویکردی متناسب ‌تر برای ارزیابی و مدیریت عوامل خطر ایجاد کنند. ما باید از زنان جوان بپرسیم که آیا سابقه سردردهای میگرنی دارند و در مورد سایر عوامل خطر غیرسنتی نیز سوال کنیم».

دکتر تریسی ای. مدسن، عضو انجمن قلب آمریکا و رئیس کمیته علوم سلامت زنان کاردیولوژی بالینی(CLCD)/ سکته مغزی، گفت: «این مطالعه مفید است زیرا نویسندگان داده‌ ها را بر اساس جنسیت و گروه سنی ارائه داده اند. ما می ‌دانیم که خطر سکته مغزی بر اساس جنسیت و سن تغییر می‌ کند. به عنوان مثال، داده‌ های اخیر نشان می ‌دهد که زنان جوان‌ تر ممکن است خطر سکته مغزی بیشتری نسبت به مردان جوان‌ تر داشته باشند. با این حال، در میانسالی، مردان معمولاً خطر بالاتری دارند. شناخت خطرات خاصی که زنان را تحت تأثیر قرار می‌ دهد و مواردی که معمولاً دیده نمی ‌شوند، مانند میگرن همراه با اورا و عوارض بارداری به عنوان عوامل مهم در خطر سکته مغزی در زنان جوان ‌تر، می ‌تواند رویکرد ما را برای غربالگری این خطرات و آموزش بیماران در طول زندگی ‌شان تغییر دهد».

محدودیت‌های این مطالعه شامل مشاهده‌ ای بودن آن است، به این معنی که این مطالعه، بررسی و تجزیه و تحلیل داده‌های سلامت موجود در مورد بیمارانی است که در یک کارآزمایی یا پایگاه داده دیگر ثبت ‌نام کرده ‌اند. بنابراین، یافته‌های این مطالعه نمی ‌تواند رابطه ی علت و معلولی را اثبات کند. این مطالعه همچنین به عوامل خطر گزارش شده توسط بیمار متکی بود که ممکن است بر دقت تأثیر بگذارد. علاوه بر این، ۹۵ درصداز شرکت‌ کنندگان به گفته خودشان بزرگسالان سفید پوست با تبار اروپایی بودند که کاربرد یافته ‌ها را در سایر جمعیت ‌ها محدود می ‌کند.

جزئیات مطالعه، پیشینه و طراحی:

• این مطالعه شامل ۵۲۳ بزرگسال ۱۸تا ۴۹ساله (میانگین سنی ۴۱سال؛ ۴۷.۳ درصد زن؛ ۳۷.۵ درصد مبتلا به PFO) بود که از یک بیماری کریپتوژنیک سکته مغزی ایسکمیک رنج می ‌بردند، و ۵۲۳ نفر از همسالان با سن مشابه و بدون سابقه سکته مغزی به عنوان گروه کنترل.

• هدف از این بررسی، ارزیابی عوامل خطر سنتی و غیرسنتی مرتبط با افزایش خطر سکته مغزی ایسکمیک کریپتوژنیک بود.

• از افراد برای شرکت‌ در این مطالعه با عنوان «جستجو برای یافتن توضیحاتی در مورد سکته مغزی کریپتوژنیک در جوانان: آشکار کردن عوامل محرک، علل و پیامد (SECRETO) » در ۱۹مرکز در ۱۳کشور اروپایی (استونی، فنلاند، آلمان، یونان، ایتالیا، لیتوانی، هلند، نروژ، پرتغال، اسپانیا، سوئد، ترکیه و بریتانیا) بین نوامبر ۲۰۱۳و ژانویه ۲۰۲۲ثبت ‌نام شد.

منبع:

https://www.news-medical.net/news/20250417/Nontraditional-risk-factors-linked-to-stroke-in-adults-under-50.aspx